استودیو حامد حسینی
StarsTower04

برج ستارگان در یکی از نقاط ساحلی جنوب جزیره قشم با چشم‌اندازی دلنشین به خلیج زیبای فارس واقع شده است. جزیره قشم سرزمین شگفتی‌هایی است که هر یک رازآلودی طبیعت را به رخ می‌کشند؛ طبیعتی روح‌نواز و الهام‌بخش.

با این حال، اقلیم گرم و مرطوب جزیره در بخش عمده‌ای از سال زندگی را با دشواری‌هایی همراه می‌سازد؛ شرایط جوی نامساعدی که اگر بخواهیم با معیارهای معماری پایدار با آن برخورد نماییم، بهتر است برای مقابله با آن تنها به تکنولوژی اکتفا نکنیم. چنان‌که الگوی معماری بومی نیز نشان می‌دهد، در روزگاری که این تجهیزات نبود، مردمان اینجا با تکیه بر دانش خود و امکانات موجود آسایشی نسبی فراهم کرده بودند.

یکی از راهکارهای سنتی متداول، ایجاد کوران‌های طبیعی در بناها بوده است؛ ازاین‌رو یکی از اصلی‌ترین رویکردها در طراحی، ایجاد توده‌ای با امکان کوران فراوان بود. اما از آنجا که همهٔ بادهای منطقه مطلوب نیستند، لازم بود در جهات مختلف، برخوردی متفاوت با میزان ورود باد صورت پذیرد.

برج ستارگان، جزیره قشم

سایت پروژه از یک سو تحت تأثیر بادهای صحرای عربستان است؛ بادهایی که نه‌تنها مطلوب نیستند، بلکه پوسته‌های در معرض خود را به جداره‌ای غبارآلود تبدیل کرده و گردوخاک را به فضاها وارد می‌کنند. از سوی دیگر، بادهای مخالف که در فصل‌های خاصی از سال با خود گرما می‌آورند یا شدت وزششان آزاردهنده است، به سایت وارد می‌شوند. در این میان، تنها بادهای موافق، بادهای ساحلی جنوبی هستند که با عبور از سطح آب به دمایی مطلوب‌تر رسیده و ورودشان موجب تعدیل شرایط می‌شود. قرارگیری سایت پروژه در فاصلهٔ حدوداً ۱۰۰ متری از لبهٔ ساحلی جزیره این امکان را به ما می‌داد تا فضاهای پر و خالی را به گونه‌ای تعریف کنیم که ضمن بهره‌گیری از چشم‌انداز دریا، بادهای نامناسب را به داخل راه ندهیم و در عوض از بادهای ساحلی بهره‌مند شویم. با این حال، در ارتفاع بالا چشم‌پوشی از چشم‌انداز پیرامون دشوار بود؛ ازاین‌رو در جداره‌های صلب جانبی، بازشوهای قابل‌کنترل تعریف کردیم.

StarsTower03

اگرچه این روزها دیدگاه‌های متفاوتی دربارهٔ اهمیت زمینه بیان می‌شود، اعتقاد ما بر این بود که وقتی ابژه‌ای با چنین ابعاد بیگانه‌ای در بستری شکل می‌گیرد، شاید بهره‌ای هرچند اندک از عناصر طبیعیِ آشنا بتواند ارتباط افراد با بنا را کمی عمیق‌تر کند و تأثیرات مشابهی در جزیره ایجاد نماید.

برج ستارگان